Vestingen


Tholen

Bekijk in Google Maps | Bekijk in Street View

Tholen is een stad op het eiland Tholen, in de gemeente Tholen, in het oosten van de Nederlandse provincie Zeeland. Het is gelegen aan de westkant van het Schelde-Rijnkanaal, dat de grens vormt met de provincie Noord-Brabant.

 


Tholen was een zelfstandige gemeente tot 1971 en telde 7732 inwoners op 1 januari 2010. De plaats ontstond in de 13e eeuw bij een tol aan de Eendracht en verwierf in 1366 stadsrechten. De stad heet Tholen omdat er tol geheven kon worden.

 

Bezienswaardigheden
Tholen heeft een historische stadskern, die nog steeds grotendeels omringd is door wallen en vesten. De stadskern wordt daarnaast gedeeltelijk begrensd door een haven. Het gebied binnen de vesten is sinds 1991 beschermd stadsgezicht en is daarmee een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Zeeland. Verder telt de stad tientallen rijksmonumenten.

Het stadsbeeld wordt gedomineerd door de Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk, een kruisbasiliek in de Brabants-gotische stijl, mogelijk ontworpen door Everaert Spoorwater, een Brusselse bouwmeester die in de Nederlanden vaak betrokken was bij de bouw van kerken in deze stijl. De bouw van de kerk is in circa 1404 gestart. Op de plaats van het huidige middenschip kende de kerk een voorganger van onbekende bouwdatum die rond 1360 gesloopt is. De toren is 49 meter hoog en het grondvlak is een zuiver vierkant van 8,50 meter. De straalkapellen van het koor zijn nooit afgebouwd, wel zijn de fundamenten gelegd en is bij het noordkoor aan de buitenkant een muuraanzet zichtbaar. Opvallend detail: de buitenzuilen van de koorkerk zijn dus ooit gebouwd als binnenzuilen.

Een ander opvallend gebouw is het voormalige stadhuis van Tholen uit de 15e eeuw, dat ontworpen is door leden van de beroemde architectenfamilie Keldermans. In dit stadhuis hangt het oudste carillonklokje van Nederland, eveneens uit de 15e eeuw. Het stadsbeeld wordt verder bepaald door twee molens binnen de stadskern, De Hoop, die op een van de wallen is gebouwd en molen De Verwachting die in 2009 volledig is gerestaureerd. Een ander historisch gebouw is de herbouwde Gasthuiskapel. Aan de Markt staat de rooms-katholieke Hemelvaartkerk uit het begin van de 20e eeuw.

Aan de noordkant van de bebouwde kom ligt over het Schelde-Rijnkanaal de Tholense brug, een witte boogbrug. Over deze brug ligt de provinciale weg N286. Deze weg is de belangrijkste ontsluiting van het eiland Tholen.

Ten zuiden van de brug ligt de haven van Tholen, in een bocht van de voormalige kreek de Eendracht. Deze bocht is, bij het graven van het Schelde-Rijnkanaal in de jaren '70, aan de noordelijke kant afgedamd. In 2005 is hier de opvallende wijk Waterfront voltooid, met villa's en appartementen direct aan het water. Ter hoogte van de oude stadskern ligt de jachthaven met een historische scheepswerf. Aan de zuidkant van de haven, bij de aansluiting met het Schelde-Rijnkanaal, is een vluchthaven voor de binnenvaart over dit kanaal.

Tussen de jachthaven en het centrum liggen nog enkele restanten van voormalige oesterputten. De oesterteelt verdween echter uit Tholen bij de voltooiing van de Oesterdam, toen het zoute water in de voormalige Eendracht zoet werd. Bij de voltooiing van de Oesterdam verloor de haven van Tholen ook haar functie als vissershaven, hoewel er nog steeds een aantal vissersschepen liggen gemeerd. Bij de Bergsediepsluis in de Oesterdam is een buitenhaven voor vissersschepen.